Vòng Bi Cầu Rãnh Sâu NSK 6013, 6014, 6015, 6016, 6017, 6018, 6019 – ZZCM, DDUC3
Vòng bi NSK 6013–6019 thuộc dòng vòng bi cầu rãnh sâu một dãy, có đường kính trong từ 65 đến 95 mm và chiều rộng từ 18 đến 24 mm. Dòng sản phẩm dùng để đỡ trục quay trong động cơ điện, quạt công nghiệp, máy bơm, băng tải và các cụm truyền động. Hậu tố ZZCM chỉ hai nắp chắn kim loại kết hợp khe hở hướng kính CM. Hậu tố DDUC3 chỉ hai phớt cao su tiếp xúc kết hợp khe hở hướng kính C3.
1. Cấu tạo và đặc điểm làm việc

Vòng bi gồm vòng trong, vòng ngoài, một dãy bi cầu và vòng cách. Trong cách lắp phổ biến, vòng trong quay cùng trục, còn vòng ngoài nằm trong lỗ thân máy hoặc gối đỡ. Các viên bi lăn trong rãnh của hai vòng để truyền tải từ trục sang thân máy. Vòng cách duy trì khoảng cách giữa các viên bi trong quá trình quay.
Kết cấu rãnh sâu giúp vòng bi chịu tải hướng kính là chính, tức lực tác động vuông góc với trục. Vòng bi cũng có thể tiếp nhận tải dọc trục theo hai chiều trong giới hạn của từng mã. Với cụm dẫn động bằng dây đai, lực căng đai là một thành phần tải hướng kính cần tính đến. Với trục bơm, cần xét thêm lực dọc trục phát sinh khi thiết bị vận hành.
2. Bảng kích thước vòng bi NSK 6013–6019






| STT | Mã vòng bi | Đường kính trong d (mm) | Đường kính ngoài D (mm) | Chiều rộng B (mm) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | NSK 6013 | 65 | 100 | 18 |
| 2 | NSK 6014 | 70 | 110 | 20 |
| 3 | NSK 6015 | 75 | 115 | 20 |
| 4 | NSK 6016 | 80 | 125 | 22 |
| 5 | NSK 6017 | 85 | 130 | 22 |
| 6 | NSK 6018 | 90 | 140 | 24 |
| 7 | NSK 6019 | 95 | 145 | 24 |
Kích thước được đọc theo thứ tự đường kính trong × đường kính ngoài × chiều rộng. Ví dụ, NSK 6016 có kích thước 80 × 125 × 22 mm, còn NSK 6017 có kích thước 85 × 130 × 22 mm. Hai mã cùng rộng 22 mm nên cần đối chiếu thêm đường kính trục và đường kính lỗ lắp để chọn đúng cỡ.
3. Phân biệt vòng bi NSK ZZCM và DDUC3
| Tiêu chí | NSK ZZCM | NSK DDUC3 |
|---|---|---|
| Kiểu chắn | ZZ – Hai nắp chắn kim loại kiểu không tiếp xúc | DDU – Hai phớt cao su tiếp xúc |
| Khe hở hướng kính | CM – Quy cách khe hở dùng cho động cơ điện | C3 – Khe hở lớn hơn cấp tiêu chuẩn CN |
| Đặc điểm vận hành | Ma sát thấp tại vị trí nắp chắn. Phù hợp với cụm trục có vỏ che hoặc môi trường tương đối sạch. | Mép phớt tiếp xúc với vòng trong, giúp hạn chế bụi xâm nhập và giữ mỡ bên trong. |
| Cách chọn | Chọn khi mã cũ hoặc tài liệu thiết bị yêu cầu nắp chắn kim loại và khe hở CM. | Chọn khi thiết bị yêu cầu phớt tiếp xúc và khe hở C3. Với trục quay nhanh, cần kiểm tra tốc độ giới hạn của mã đầy đủ. |
CM và C3 mô tả khe hở bên trong vòng bi trước khi lắp. Độ chặt lắp ghép và chênh lệch nhiệt độ giữa vòng trong với vòng ngoài có thể làm khe hở giảm trong quá trình vận hành. Cấp C3 phù hợp khi thiết kế cần khe hở ban đầu lớn hơn để bù mức giảm này.
Vòng bi 6018 có kích thước cơ bản 90 × 140 × 24 mm. Nếu mã đầy đủ ghi 6018ZZCM, quy cách cần đối chiếu là nắp chắn kim loại hai bên và khe hở CM. Nếu ghi 6018DDUC3, quy cách tương ứng là phớt cao su tiếp xúc hai bên và khe hở C3. Khi đặt hàng, hãy xác nhận tổ hợp hậu tố theo từng mã.
4. Ứng dụng của vòng bi NSK 6013–6019
- Động cơ điện công nghiệp: Đỡ trục rôto ở đầu dẫn động hoặc đầu còn lại của động cơ. Khi bảo trì, kiểm tra mã từng vị trí vì hai đầu trục có thể dùng vòng bi khác kích thước hoặc khe hở.
- Quạt công nghiệp và máy thổi khí: Đỡ trục cánh quạt hoặc trục động cơ. Với thiết bị chạy liên tục, cần đối chiếu tốc độ làm việc với tốc độ giới hạn của phiên bản đã chọn.
- Máy bơm: Dùng ở vị trí đỡ trục có kết cấu phù hợp. Khi chọn vòng bi, cần xét cả tải hướng kính và lực dọc trục phát sinh trong quá trình bơm.
- Băng tải và cụm puly: Đỡ trục dẫn động, trục puly hoặc con lăn. Phớt DDU phù hợp với vị trí cần tăng khả năng chắn bụi và giữ mỡ.
- Hộp truyền động và máy sản xuất: Dùng cho các vị trí lắp có đường kính trục từ 65 đến 95 mm, tùy kích thước thân máy và điều kiện tải.
5. Cách chọn và lắp vòng bi thay thế
- Đọc mã đầy đủ trên vòng bi cũ hoặc bao bì. Ghi cả phần số và hậu tố để xác định đúng kiểu chắn và khe hở.
- Đo đủ ba kích thước nếu phần số bị mờ. Đường kính trong xác định cỡ trục, đường kính ngoài xác định cỡ lỗ thân máy và chiều rộng xác định không gian lắp theo phương dọc trục.
- Kiểm tra điều kiện làm việc nếu đổi phiên bản. Khi chuyển giữa ZZCM và DDUC3, đối chiếu yêu cầu chắn bụi, tốc độ giới hạn, độ chặt lắp ghép và khe hở mà thiết bị yêu cầu.
- Đặt lực ép lên vòng có bề mặt lắp chặt. Khi ép vòng bi lên trục, tác dụng lực lên vòng trong. Khi ép vòng bi vào lỗ thân máy, tác dụng lực lên vòng ngoài để tránh truyền lực ép qua bi cầu và rãnh lăn.