Vòng Bi Cầu Rãnh Sâu NSK 6007, 6008, 6009, 6010, 6011, 6012 – ZZCM, DDUC3
Vòng bi NSK 6007–6012 là vòng bi cầu rãnh sâu một dãy dùng để đỡ trục quay trong động cơ điện, quạt công nghiệp, máy bơm và các cụm truyền động. Dòng sản phẩm gồm sáu mã cơ bản, có đường kính trong từ 35 đến 60 mm và chiều rộng từ 14 đến 18 mm. Phiên bản ZZCM sử dụng hai nắp chắn kim loại và khe hở CM. Phiên bản DDUC3 sử dụng hai phớt cao su tiếp xúc và khe hở C3.
1. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động

Vòng bi gồm vòng trong, vòng ngoài, một dãy bi cầu, vòng cách và bộ phận chắn ở hai bên. Trong kiểu lắp phổ biến, vòng trong lắp trên trục và quay cùng trục, còn vòng ngoài lắp vào lỗ thân máy hoặc gối đỡ. Bi cầu lăn trong rãnh của hai vòng để truyền tải từ trục sang thân máy. Vòng cách duy trì khoảng cách giữa các viên bi trong quá trình quay.
Kết cấu rãnh sâu giúp vòng bi chịu tải hướng kính là chính, tức lực tác động vuông góc với trục. Vòng bi cũng có thể tiếp nhận tải dọc trục theo cả hai chiều trong giới hạn làm việc của từng mã. Khi chọn cho cụm trục mới, cần xét đồng thời tải trọng, tốc độ quay, nhiệt độ vận hành và điều kiện làm kín.
2. Bảng kích thước vòng bi NSK 6007–6012






| STT | Mã vòng bi | Đường kính trong d (mm) | Đường kính ngoài D (mm) | Chiều rộng B (mm) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | NSK 6007 | 35 | 62 | 14 |
| 2 | NSK 6008 | 40 | 68 | 15 |
| 3 | NSK 6009 | 45 | 75 | 16 |
| 4 | NSK 6010 | 50 | 80 | 16 |
| 5 | NSK 6011 | 55 | 90 | 18 |
| 6 | NSK 6012 | 60 | 95 | 18 |
Khi xác định mã cơ bản, đối chiếu đủ ba kích thước d × D × B. Chẳng hạn, vòng bi có kích thước 45 × 75 × 16 mm tương ứng mã 6009, còn kích thước 50 × 80 × 16 mm tương ứng mã 6010. Hai mã có cùng chiều rộng 16 mm nhưng lắp trên trục và lỗ thân máy khác nhau.
3. Phân biệt vòng bi NSK ZZCM và DDUC3
| Tiêu chí | NSK ZZCM | NSK DDUC3 |
|---|---|---|
| Bộ phận chắn | Hai nắp chắn kim loại kiểu không tiếp xúc, ký hiệu ZZ | Hai phớt cao su tiếp xúc, ký hiệu DDU |
| Khe hở hướng kính | CM, quy cách khe hở dành cho động cơ điện | C3, khe hở lớn hơn cấp tiêu chuẩn CN |
| Đặc điểm vận hành | Ma sát thấp tại vị trí nắp chắn. Phù hợp với cụm trục tương đối sạch hoặc có vỏ che. | Mép phớt tiếp xúc với vòng trong, giúp hạn chế bụi xâm nhập và giữ mỡ tốt hơn. Cần đối chiếu tốc độ giới hạn khi dùng cho trục quay nhanh. |
ZZ và DDU cho biết kiểu chắn ở hai bên vòng bi. CM và C3 cho biết quy cách khe hở hướng kính. Khe hở thực tế có thể giảm khi vòng bi được lắp chặt hoặc khi vòng trong nóng hơn vòng ngoài. Vì vậy, dù hai phiên bản cùng kích thước lắp, việc đổi từ ZZCM sang DDUC3 vẫn cần xem xét cả tốc độ vận hành và cấp khe hở mà thiết bị yêu cầu.
4. Ứng dụng thực tế
- Động cơ điện công nghiệp: Đỡ trục rôto ở hai đầu động cơ. Khi thay vòng bi, nên đọc mã ở từng đầu vì kích thước và hậu tố có thể khác nhau.
- Quạt công nghiệp và máy thổi khí: Đỡ trục cánh quạt hoặc trục động cơ. Với cụm quay liên tục, tốc độ giới hạn của phiên bản ZZ hoặc DDU là thông số cần kiểm tra.
- Máy bơm: Lắp tại vị trí đỡ trục trong cụm bơm có thiết kế tương thích. Cần tính đến cả lực hướng kính và lực dọc trục trong quá trình làm việc.
- Băng tải và máy đóng gói: Sử dụng tại cụm puly, trục dẫn động hoặc con lăn. Kiểu phớt DDU phù hợp khi cần tăng khả năng chắn bụi và giữ mỡ tại vị trí lắp.
- Máy móc sản xuất và thiết bị tự động hóa: Dùng cho các cụm truyền động quay có đường kính vị trí lắp trên trục từ 35 đến 60 mm.
5. Cách chọn đúng mã khi thay thế
- Đọc toàn bộ mã trên vòng bi cũ hoặc bao bì. Chẳng hạn, 6012ZZCM có mã cơ bản 6012, hai nắp chắn kim loại và khe hở CM. 6012DDUC3 có cùng kích thước 60 × 95 × 18 mm, hai phớt cao su tiếp xúc và khe hở C3.
- Đo đủ ba kích thước nếu phần số bị mờ. Dùng đường kính trong, đường kính ngoài và chiều rộng để xác định mã cơ bản. Với hậu tố bị mờ, đối chiếu tài liệu thiết bị hoặc mã phụ tùng.
- Kiểm tra điều kiện làm việc nếu đổi phiên bản. Đối chiếu tốc độ giới hạn, tải trọng, độ chặt lắp ghép và môi trường làm việc theo mã đầy đủ trước khi thay đổi kiểu chắn hoặc khe hở.
- Tác dụng lực lắp lên vòng có bề mặt lắp chặt. Khi ép vòng bi lên trục, đặt lực lên vòng trong. Khi ép vào lỗ thân máy, đặt lực lên vòng ngoài để tránh truyền lực ép qua bi và rãnh lăn.