Vòng Bi Cầu Rãnh Sâu NSK 6300, 6301, 6302, 6303, 6304, 6305, 6306 – ZZCM, DDUC3
Vòng bi NSK 6300–6306 là vòng bi cầu rãnh sâu một dãy, có đường kính trong từ 10 đến 30 mm, dùng để đỡ trục quay trong động cơ điện, quạt công nghiệp, máy bơm và các cụm truyền động. Phiên bản ZZCM có hai nắp chắn kim loại và khe hở hướng kính CM. Phiên bản DDUC3 có hai phớt cao su tiếp xúc và khe hở hướng kính C3.
1. Cấu tạo và khả năng chịu tải

Vòng bi NSK dòng 63 gồm vòng trong, vòng ngoài, một dãy bi cầu và vòng cách. Vòng trong lắp trên trục, vòng ngoài lắp vào thân máy hoặc gối đỡ. Khi trục quay, các viên bi lăn trong rãnh của hai vòng để truyền tải từ trục sang thân máy. Vòng cách giữ các viên bi cách đều nhau trong quá trình làm việc.
Kết cấu rãnh sâu cho phép vòng bi chịu tải hướng kính là chính, tức lực tác động vuông góc với trục. Vòng bi cũng có thể tiếp nhận tải dọc trục theo cả hai chiều trong giới hạn cho phép. Với cụm puly dẫn động bằng dây đai, lực căng đai là một thành phần tải hướng kính cần tính đến. Với trục bơm, cần xét thêm lực dọc trục phát sinh khi thiết bị hoạt động.
2. Bảng kích thước vòng bi NSK 6300–6306






| STT | Mã vòng bi | Đường kính trong d (mm) | Đường kính ngoài D (mm) | Chiều rộng B (mm) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | NSK 6300 | 10 | 35 | 11 |
| 2 | NSK 6301 | 12 | 37 | 12 |
| 3 | NSK 6302 | 15 | 42 | 13 |
| 4 | NSK 6303 | 17 | 47 | 14 |
| 5 | NSK 6304 | 20 | 52 | 15 |
| 6 | NSK 6305 | 25 | 62 | 17 |
| 7 | NSK 6306 | 30 | 72 | 19 |
Khi xác định mã cơ bản, đối chiếu đủ đường kính trong × đường kính ngoài × chiều rộng. Ví dụ, NSK 6305 có kích thước 25 × 62 × 17 mm, còn NSK 6306 có kích thước 30 × 72 × 19 mm. Sau khi xác định đúng kích thước, kiểm tra hậu tố để chọn kiểu chắn và cấp khe hở tương ứng.
3. Phân biệt vòng bi NSK ZZCM và DDUC3
| Tiêu chí | NSK ZZCM | NSK DDUC3 |
|---|---|---|
| Kiểu chắn | ZZ – Hai nắp chắn kim loại kiểu không tiếp xúc | DDU – Hai phớt cao su tiếp xúc |
| Khe hở hướng kính | CM – Quy cách khe hở dùng cho động cơ điện | C3 – Khe hở lớn hơn cấp tiêu chuẩn CN |
| Đặc điểm làm việc | Ma sát thấp tại vị trí nắp chắn. Phù hợp với cụm trục có vỏ che hoặc làm việc trong môi trường tương đối sạch. | Mép phớt tiếp xúc với vòng trong, giúp hạn chế bụi xâm nhập và giữ mỡ bên trong. |
| Tiêu chí chọn | Thiết bị yêu cầu nắp chắn kim loại và khe hở CM. | Thiết bị yêu cầu phớt tiếp xúc và khe hở C3. Với trục quay nhanh, cần đối chiếu tốc độ giới hạn theo mã đầy đủ. |
Khe hở hướng kính là độ dịch chuyển tương đối theo phương hướng kính giữa vòng trong và vòng ngoài trước khi lắp. Khe hở có thể giảm sau khi lắp chặt hoặc khi vòng trong nóng hơn vòng ngoài trong lúc máy chạy. Cấp C3 được dùng khi thiết kế cần khe hở ban đầu lớn hơn để bù mức giảm này. Với động cơ sử dụng CM, nên đối chiếu quy cách của nhà sản xuất thiết bị khi chọn vòng bi thay thế.
Ví dụ, 6305ZZCM và 6305DDUC3 có cùng kích thước lắp 25 × 62 × 17 mm nhưng khác cả kiểu chắn lẫn cấp khe hở. Việc thay thế giữa hai phiên bản cần dựa trên yêu cầu vận hành của cụm trục.
4. Ứng dụng của vòng bi NSK 6300–6306
- Động cơ điện công nghiệp: Đỡ trục rôto ở đầu dẫn động và đầu còn lại của động cơ. Khi bảo trì, kiểm tra mã ở từng đầu trục vì hai vị trí có thể dùng vòng bi khác kích thước hoặc hậu tố.
- Quạt công nghiệp và máy thổi khí: Đỡ trục cánh quạt hoặc trục động cơ. Với thiết bị chạy liên tục, cần đối chiếu tốc độ quay và tốc độ giới hạn của phiên bản đã chọn.
- Máy bơm: Lắp tại vị trí đỡ trục có kích thước tương ứng. Khi chọn mã, cần xét cả tải hướng kính và lực dọc trục phát sinh trong quá trình bơm.
- Băng tải và cụm puly: Đỡ trục dẫn động, puly hoặc con lăn. Phớt DDU phù hợp với những vị trí cần tăng khả năng chắn bụi và giữ mỡ.
- Máy đóng gói và thiết bị tự động hóa: Dùng tại các cụm trục quay có đường kính lắp từ 10 đến 30 mm, tùy kết cấu và điều kiện làm việc.
5. Cách chọn đúng mã khi thay thế
- Đọc mã đầy đủ trên vòng bi cũ hoặc bao bì. Ghi cả mã cơ bản và hậu tố, chẳng hạn 6304ZZCM hoặc 6304DDUC3.
- Đo đủ ba kích thước nếu phần số bị mờ. Đường kính trong xác định cỡ trục, đường kính ngoài xác định cỡ lỗ thân máy và chiều rộng xác định không gian lắp theo phương dọc trục.
- Xác nhận kiểu chắn và khe hở. Nếu hậu tố bị mờ, đối chiếu tài liệu thiết bị hoặc mã phụ tùng để xác định đúng phiên bản.
- Kiểm tra tải trọng và tốc độ khi đổi phiên bản. Cùng kích thước lắp vẫn có thể khác tốc độ giới hạn và khe hở vận hành do cấu tạo phớt và cấp khe hở khác nhau.
Khi ép vòng bi lên trục, đặt lực lên vòng trong. Khi ép vòng bi vào lỗ thân máy, đặt lực lên vòng ngoài. Tác dụng lực lên vòng có bề mặt lắp chặt giúp tránh truyền lực ép qua bi cầu và rãnh lăn.